Integracje Gaius-Lex z Outlookiem, Gmailem, OneDrive i Dyskiem Google są już dostępneDowiedz się więcej

Dla sekretarzy i kierownictwa jednostek samorządu terytorialnego

Wasi pracownicy już używają AI. Odpowiada za to urząd.

Nie chodzi o to, czy korzystają — tylko o to, czy jednostka ma to opisane, ograniczone i udokumentowane. Prowadzimy trzygodzinne warsztaty dla zespołu Waszego urzędu, po których wychodzicie z gotowym projektem zarządzenia. Bezpłatnie, bez prezentacji handlowej.

  • Zaczynamy od anonimowej ankiety Waszego zespołu. Na żywo, na sali. Wyniki widzicie zanim padnie pierwszy slajd.
  • Wychodzicie z dokumentem, nie z wrażeniem. Projekt zarządzenia wypełniamy wspólnie, na Waszej strukturze wydziałów.
  • Prowadzi radca prawny i inżynier wdrożeniowy. Nie handlowiec. W programie nie ma slajdu z cennikiem.

Bezpłatnie · 6 jednostek miesięcznie

AI w urzędzie bez incydentu.

Trzy godziny dla zespołu Waszej jednostki — online lub u Was w siedzibie. Termin ustalamy pod Wasz kalendarz.

  • Twoje dane są bezpieczne
  • Kopia wiadomości trafi na maila

Nie przesyłacie nam żadnych dokumentów ani danych osobowych mieszkańców. Nie podpiszecie umowy. Odzywamy się w jeden dzień roboczy, żeby ustalić termin.

6 na 10

pracowników urzędów przyznaje w anonimowej ankiecie, że używa publicznych narzędzi AI do zadań służbowych

1 na 9

jednostek miało w dniu warsztatów jakikolwiek dokument regulujący korzystanie z AI

3 h

tyle trwają warsztaty — z przerwą, w jedno przedpołudnie

41

pytań w checkliście, którą zadacie każdemu dostawcy AI — nam również

Dane z anonimowych ankiet przeprowadzonych na otwarciu warsztatów Gaius-Lex w jednostkach samorządu terytorialnego, I–II kw. 2026 (n = 9 jednostek). Metodologia dostępna na życzenie.

Punkt wyjścia

Czego nie widzi kierownictwo urzędu?

Shadow AI nie wygląda jak incydent. Wygląda jak pracownik, który wyrobił się z terminem — do dnia, w którym ktoś zapyta, skąd wzięła się treść pisma.

Fragment akt trafia do publicznego czatu.

Nie z powodu złej woli — z powodu terminu. Pracownik wkleja stan faktyczny, żeby dostać szkic uzasadnienia. Dane opuszczają urząd i nikt tego nie odnotowuje.

Brak zasad to brak podstawy do reakcji.

Jeżeli jednostka nigdy nie określiła, co wolno, trudno komukolwiek postawić zarzut naruszenia. Problem ujawnia się dopiero wtedy, gdy trzeba wyciągnąć konsekwencje — i nie ma z czego.

Kierownictwo dowiaduje się ostatnie.

O skali korzystania z AI w urzędzie sekretarz zwykle dowiaduje się z pytania radnego, z wniosku o informację publiczną albo z rozmowy z dziennikarzem. Rzadko od własnego zespołu.

Zanim zapytacie o narzędzie

Najpierw zasady. Narzędzie potem.

Urząd, który nie ma polityki korzystania z AI, nie jest gotowy na zakup żadnego systemu — również naszego. Dlatego zaczynamy od tego, co jednostka może zrobić sama, i oddajemy to na piśmie.

Dlaczego za darmo

Ponieważ w ośmiu jednostkach na dziesięć ankieta otwierająca warsztaty pokazuje, że dane już wychodzą poza urząd. Rozmowa o narzędziu zaczyna się wtedy sama i nie musimy jej wywoływać. Wolimy być tymi, którzy pomogli ustalić zasady, niż tymi, którzy zgłaszają się po incydencie.

Nasze zobowiązanie

W programie nie ma prezentacji produktu ani slajdu z cennikiem. Jeżeli po trzech godzinach uznacie, że to była strata czasu Waszego zespołu — powiedzcie to wprost, a my nie odezwiemy się ponownie. Materiały zostają u Was tak czy inaczej.

Co dokładnie dostajecie

Warsztaty 3 godziny dla zespołu jednostki
Do 25 osób, online lub w Waszej siedzibie. Prowadzą dwie osoby: radca prawny i inżynier wdrożeniowy.
6 800 zł netto
Wzór zarządzenia w sprawie korzystania z narzędzi AI
Wypełniany wspólnie na warsztatach, na Waszej strukturze wydziałów. Plus wzór klauzuli do umów z wykonawcami.
2 400 zł netto
Raport „Shadow AI w polskiej administracji”
28 stron. Co pracownicy realnie wklejają, co mówią o tym regulaminy popularnych narzędzi, gdzie leży granica ryzyka jednostki.
900 zł netto
Checklista wyboru dostawcy AI — 41 pytań
Do zadania każdemu dostawcy, łącznie z nami. Osiem z tych pytań większość dostawców zostawia bez odpowiedzi.
1 200 zł netto
Nagranie i materiały dla nieobecnych
Do wykorzystania również przy wdrażaniu nowych pracowników. Bez limitu czasu i licencji.
600 zł netto
Bonus: 30 minut konsultacji dla Waszego IOD
Po warsztatach, osobno. Na pytania, których nikt nie chce zadać przy całym zespole.
700 zł netto

Wartość łączna

12 600 zł netto

Dla jednostek publicznych

0 zł

Zamawiam warsztaty dla mojej jednostki

Realizujemy sześć warsztatów miesięcznie. Limit wynika z tego, że każdą sesję prowadzą dwie osoby z naszego zespołu — a nie nagranie.

Trzy godziny, pięć bloków, jedna przerwa

Program, który kończy się dokumentem.

Kolejność bloków nie jest przypadkowa. Zaczynamy od diagnozy Waszego zespołu, bo bez niej cała reszta jest teorią o cudzym urzędzie.

  1. 45 minut

    Co Wasz zespół już robi

    Anonimowa ankieta przeprowadzona na żywo, na sali — z telefonów, bez logowania, bez możliwości powiązania odpowiedzi z osobą. Wyniki pokazujemy na ekranie od razu. To zwykle najtrudniejsze piętnaście minut całych warsztatów i jedyny moment, w którym kierownictwo widzi skalę bez filtra.

  2. 40 minut

    Co się dzieje z danymi po wklejeniu

    Regulaminy trzech najpopularniejszych narzędzi, przełożone na język ryzyka jednostki: gdzie trafiają dane, kto ma do nich dostęp, na jak długo, w jakiej jurysdykcji i co z tego wynika dla rejestru czynności przetwarzania. Bez straszenia — pokazujemy zapisy i zostawiamy ocenę Wam.

  3. 35 minut

    Gdzie AI w urzędzie wolno, a gdzie nie

    Mapa zastosowań podzielona na trzy strefy: bez ograniczeń, pod warunkiem, wykluczone. Przechodzimy przez konkretne czynności z Waszych wydziałów — od redakcji pisma przewodniego po projekt uzasadnienia decyzji — i przypisujemy je do stref razem z uczestnikami.

  4. 40 minut

    Wasze zarządzenie, wypełniane na żywo

    Otwieramy wzór i uzupełniamy go razem: zakres podmiotowy, katalog dozwolonych zastosowań ze strefy z bloku trzeciego, obowiązek oznaczania materiałów roboczych, tryb zgłaszania incydentów. Wychodzicie z projektem gotowym do ścieżki uzgodnieniowej, nie z pustym szablonem do wypełnienia kiedyś.

  5. 20 minut

    Jak rozmawiać z dostawcą AI

    Przechodzimy przez checklistę 41 pytań i tłumaczymy, dlaczego każde z nich tam jest oraz jak rozpoznać wymijającą odpowiedź. Wskazujemy również osiem pytań, na które sami odpowiadamy niewygodnie — i mówimy dlaczego.

Zostaje u Was na zawsze

Trzy dokumenty, które zabieracie z sali.

Wszystkie w formie edytowalnej, bez znaku wodnego i bez ograniczeń licencyjnych. Możecie ich używać, zmieniać i przekazywać innym jednostkom — również jeżeli nigdy nie zostaniecie naszym klientem.

Raport PDF · 28 stron

Shadow AI w polskiej administracji

Zestawienie tego, co pracownicy jednostek wprowadzają do publicznych narzędzi, wraz z analizą zapisów regulaminów tych narzędzi. Rozdział trzeci to katalog scenariuszy incydentu z opisem, jak każdy z nich wygląda z perspektywy jednostki.

Do czego się przyda

Załącznik do uzasadnienia zarządzenia i do rozmowy z IOD.

Checklista · 41 pytań

Wybór dostawcy AI dla jednostki

Pytania pogrupowane w pięć bloków: miejsce przetwarzania, powierzenie danych, weryfikowalność odpowiedzi, ciągłość działania i wyjście z umowy. Przy każdym pytaniu wskazujemy, jak brzmi odpowiedź wymijająca.

Do czego się przyda

Podstawa opisu przedmiotu zamówienia i rozmów z oferentami.

Wzór · edytowalny

Zarządzenie w sprawie narzędzi AI

Projekt zarządzenia kierownika jednostki wraz z załącznikiem — katalogiem dozwolonych zastosowań — oraz wzorem klauzuli do umów z wykonawcami. Na warsztatach wypełniamy go pod Waszą strukturę.

Do czego się przyda

Wejście na ścieżkę uzgodnieniową jeszcze w tym kwartale.

Nie możecie zwołać zespołu w najbliższych tygodniach? Napiszcie w formularzu „najpierw materiały” — wyślemy raport i checklistę osobno, bez warunku umówienia warsztatów. Termin ustalicie wtedy, kiedy będzie Wam pasować, albo wcale.

Cztery reakcje, jeden problem

Dlaczego sam zakaz nie wystarczy.

Zakaz jest najszybszy do wydania i najtrudniejszy do wyegzekwowania — przenosi korzystanie z AI na prywatne telefony, czyli poza jakikolwiek nadzór jednostki.

KryteriumBrak zasadZakaz w zarządzeniuOgólne szkolenie e-learningWarsztaty Gaius-Lex
Wiecie, kto i czego używa✕  Nie✕  Jeszcze mniej — nikt się nie przyzna✕  Nie, mierzy się ukończenie kursu✓  Anonimowa ankieta na otwarciu
Powstaje dokument do podpisu✕  ŻadenTak, jednozdaniowy✕  Certyfikat uczestnictwa✓  Projekt zarządzenia z załącznikiem
Pracownik wie, co mu wolno✕  ZgadujeWie, że nic — więc robi to poza urzędemOgólnie, bez odniesienia do swoich zadań✓  Katalog czynności z jego wydziału
Podstawa do reakcji przy naruszeniu✕  BrakJest, choć trudna do wykazania✕  Brak✓  Zarządzenie plus tryb zgłaszania incydentów
Gotowość do zakupu narzędzia✕  Brak kryteriów✕  Temat zamknięty, potrzeba zostaje✕  Brak kryteriów✓  Checklista 41 pytań do postępowania
Koszt dla jednostki0 zł — do pierwszego incydentu0 złOd 2 000 zł netto✓  0 zł netto

Zestawienie odzwierciedla nasze doświadczenie z warsztatów i nie zastępuje oceny prawnej dokonanej przez obsługę prawną jednostki.

Pytanie, które pada w bloku piątym

To czego mamy używać?

Zakaz bez alternatywy nie działa, bo potrzeba nie znika. Dlatego w bloku trzecim wyznaczamy strefę dozwoloną, a w piątym pokazujemy, jak wybrać narzędzie, które w tej strefie wolno postawić.

Gaius-Lex jest jednym z takich narzędzi: prywatne środowisko Legal AI działające na infrastrukturze jednostki, na polskim modelu Bielik, z odesłaniem do źródła przy każdej odpowiedzi. Sprawdźcie nas tą samą checklistą, którą dostaniecie na warsztatach — po to ją napisaliśmy.

Zamów warsztaty i checklistę

Osiem pytań, które sprawiają dostawcom kłopot

Gdzie fizycznie przetwarzane są dane?
Serwerownia jednostki
Czy system działa po odcięciu ruchu wychodzącego?
Tak
Czy odpowiedź wskazuje źródło?
Przepis i sygnatura
Czy model uczy się na naszych danych?
Wyłączone domyślnie
Kto ma dostęp do dziennika zapytań?
Wyłącznie jednostka
Co zostaje po rozwiązaniu umowy?
Indeks i dane u Was
Klasyfikacja systemu wg AI Act
Dokumentacja w dostawie
Umowa powierzenia (art. 28 RODO)
Wzór przed wdrożeniem

Nie obiecujemy zerowego ryzyka błędu. Obiecujemy weryfikację źródeł, pełną ścieżkę audytu i minimalizację ryzyka na etapie, na którym da się je jeszcze wychwycić — czyli przed podpisem.

Po warsztatach

„Ankieta na otwarciu była nieprzyjemna i o to chodziło. Zarządzenie podpisaliśmy jedenaście dni później — po raz pierwszy bez wielomiesięcznej dyskusji, bo wszyscy widzieli te same liczby.”

Sekretarz miasta, gmina miejska ok. 60 tys. mieszkańców, województwo małopolskie

Warsztaty prowadziliśmy dla jednostek typu

  • Urzędy miast
  • Starostwa powiatowe
  • Urzędy marszałkowskie
  • Związki międzygminne
  • Spółki komunalne

Od formularza do sali

Pięć kroków. Żaden nie wymaga postępowania.

  1. Formularz — 2 minuty

    Pięć pól. Bez telefonu, jeśli nie chcecie go zostawiać.

  2. Rozmowa o terminie — 15 minut

    Ustalamy datę, tryb i to, z których wydziałów przyjdą uczestnicy.

  3. Przygotowanie po naszej stronie

    Dostosowujemy katalog czynności do zadań Waszych wydziałów. Wy nie robicie nic.

  4. Warsztaty — 3 godziny

    Jedno przedpołudnie. Materiały i projekt zarządzenia trafiają do Was tego samego dnia.

  5. Wasza decyzja

    Podpisujecie zarządzenie i kończymy temat albo rozmawiamy o narzędziu. Oba warianty są w porządku.

Zebrane z rozmów z sekretarzami i IOD-ami

Zastrzeżenia, które słyszymy najczęściej.

To jest prezentacja handlowa pod przykrywką szkolenia.

Uzasadnione podejrzenie — dlatego program dostajecie w całości przed warsztatami i możecie wykreślić dowolny blok. Nasz produkt pojawia się wyłącznie w bloku piątym, jako jeden z przykładów przy omawianiu checklisty, i to razem z pytaniami, na które sami odpowiadamy niewygodnie. Jeżeli mimo to poczujecie się jak na prezentacji sprzedażowej, powiedzcie to na sali — przerwiemy ten wątek.

Wprowadziliśmy już zakaz korzystania z AI.

To dobry punkt wyjścia — macie już dokument i decyzję kierownictwa. Warto natomiast sprawdzić, co pokaże anonimowa ankieta po jego wprowadzeniu. W jednostkach, w których zakaz obowiązywał od kilku miesięcy, deklarowane korzystanie nie spadało do zera; przenosiło się na urządzenia prywatne, czyli poza zasięg jakiejkolwiek kontroli jednostki. Warsztaty pomagają zamienić zakaz w katalog: co wykluczone, co pod warunkiem, co dozwolone.

Nie zwolnimy całego zespołu na trzy godziny.

Nie musicie. Minimalny skład to kierownictwo, IOD, informatyk i po jednej osobie z trzech wydziałów o największym obciążeniu pismami — zwykle 8–12 osób. Reszta zespołu dostaje nagranie i materiały. Prowadzimy też warsztaty w dwóch turach po półtorej godziny, jeżeli tak łatwiej pogodzić to z obsługą interesantów.

Czy ankieta nie narazi pracowników na konsekwencje?

Ankieta jest anonimowa technicznie, nie deklaratywnie: bez logowania, bez zbierania adresów IP, wyniki wyłącznie zbiorcze i tylko wtedy, gdy odpowiedzi jest co najmniej pięć. Nie przekazujemy nikomu surowych danych — również kierownictwu jednostki. Przed uruchomieniem prosimy też kierownika o jedno zdanie do zespołu: że pytamy o stan faktyczny, a nie szukamy winnych. Bez tego zdania ankieta nie ma sensu, bo wszyscy odpowiedzą „nie korzystam”.

Mamy już szkolenia z RODO i cyberbezpieczeństwa.

Te szkolenia uczą, czego nie wolno wysyłać na zewnątrz. Problem z narzędziami AI polega na tym, że pracownik nie odbiera wklejenia fragmentu pisma do czatu jako „wysyłania danych na zewnątrz” — odbiera to jako korzystanie z narzędzia, tak jak z wyszukiwarki. Warsztaty domykają dokładnie tę lukę i kończą się dokumentem, a nie testem wielokrotnego wyboru.

Czy to wymaga postępowania o zamówienie publiczne?

Warsztaty są bezpłatne i nie rodzą zobowiązania po żadnej ze stron. Ocena, czy przyjęcie nieodpłatnego świadczenia wymaga u Was jakiejkolwiek procedury wewnętrznej, należy do jednostki — na życzenie przesyłamy oświadczenie o nieodpłatności i braku warunków do wykorzystania w tej ocenie. Jeżeli później zdecydujecie się na zakup narzędzia, to jest już osobna sprawa i osobne postępowanie.

Czy musimy potem cokolwiek kupić?

Nie. Materiały zostają u Was bez znaku wodnego i bez ograniczeń licencyjnych — możecie ich używać i przekazać innej jednostce. Sami zresztą zachęcamy do przesłania checklisty konkurencji: jeżeli inny dostawca odpowie na te 41 pytań lepiej niż my, to jest właśnie ta informacja, dla której warto było je zadać.

Kto prowadzi warsztaty?

Zawsze dwie osoby: radca prawny z naszego zespołu, odpowiedzialny za bloki drugi, trzeci i czwarty, oraz inżynier wdrożeniowy, który prowadzi ankietę i blok piąty. Imiona, nazwiska i noty biograficzne przesyłamy razem z programem, przed ustaleniem terminu — nie po nim.

Ostatnia rzecz

Jedno przedpołudnie i jeden podpis.

Tyle dzieli Wasz urząd od stanu, w którym korzystanie z AI jest opisane, ograniczone i udokumentowane. Bez postępowania, bez budżetu i bez przesyłania nam czegokolwiek.

  • Program w całości przed warsztatami — możecie wykreślić dowolny blok.
  • Materiały bez znaku wodnego i bez ograniczeń licencyjnych.
  • Zero zobowiązania po stronie jednostki.

Janusz Marszałek

Współzałożyciel, Gaius-Lex · sektor publiczny

kontakt@gaius-lex.pl

Wrzesień 2026

Wolne 2 z 6

Zamawiam warsztaty

Nie zbierzecie zespołu w tym kwartale? Wpiszcie „najpierw materiały” — wyślemy raport i checklistę bez warunku umówienia terminu.